Budzisz się rano chory i nie możesz iść do pracy w Holandii? Nie potrzebujesz polskiego „L4”, żeby zgłosić chorobę pracodawcy. Musisz natomiast prawidłowo zrobić ziekmelding, czyli zgłosić niezdolność do pracy zgodnie z zasadami obowiązującymi w Twojej firmie lub agencji.
Jeżeli jesteś chory i nie możesz pracować, zgłoś to pracodawcy jak najszybciej i zgodnie z firmowym verzuimprotocol. Pracodawca może mieć określoną godzinę, numer telefonu lub procedurę zgłaszania choroby.
Co oznacza Ziekmelding?
Ziekmelding oznacza zgłoszenie pracodawcy, że z powodu choroby nie jesteś w stanie wykonywać swojej pracy.
W Holandii system wygląda inaczej niż w Polsce. Zwykle nie idziesz do huisarts tylko po to, żeby otrzymać zwolnienie dla pracodawcy.
Zgłaszasz chorobę pracodawcy, a w razie potrzeby oceną zdolności do pracy i procesem powrotu do pracy zajmuje się bedrijfsarts lub arbodienst.
Jak zgłosić chorobę?
Każdy pracodawca może mieć własne zasady dotyczące ziekmelding. Sprawdź:
- arbeidsovereenkomst – umowę o pracę,
- CAO,
- personeelshandboek – regulamin pracowniczy,
- verzuimprotocol – procedurę dotyczącą choroby.
Firma może wymagać na przykład telefonu do przełożonego przed rozpoczęciem zmiany.
Zgłoś chorobę dokładnie w sposób określony przez pracodawcę.
Co powiedzieć pracodawcy?
Najprościej:
Jestem chory/chora i nie mogę dzisiaj pracować.
Możesz również powiedzieć:
- Ik wil mij ziekmelden. – Chcę zgłosić chorobę.
- Ik kan vandaag niet komen werken. – Nie mogę dzisiaj przyjść do pracy.
- Ik weet nog niet wanneer ik weer kan werken. – Nie wiem jeszcze, kiedy będę mógł/mogła wrócić do pracy.
- Ik laat het weten zodra ik meer weet. – Dam znać, gdy będę wiedzieć więcej.
Czy muszę powiedzieć szefowi, na co choruję?
Pracodawca nie może wymagać od Ciebie informacji o dokładnej przyczynie choroby ani diagnozie lekarza.
Może natomiast pytać o informacje potrzebne do organizacji pracy i procesu nieobecności, na przykład kiedy przewidujesz możliwość powrotu do pracy.
Czy szef może zapytać: „Co Ci jest?”
Pracodawca nie powinien żądać od Ciebie informacji o diagnozie, leczeniu czy szczegółach choroby.
Możesz sam dobrowolnie powiedzieć więcej, ale nie masz obowiązku przekazywania pracodawcy swojej dokumentacji medycznej.
Kim jest Bedrijfsarts?
Bedrijfsarts to lekarz medycyny pracy. Jego zadaniem jest między innymi ocena możliwości wykonywania pracy i doradzanie w procesie powrotu do pracy.
Bedrijfsarts jest związany tajemnicą medyczną. Nie przekazuje pracodawcy Twojej diagnozy ani szczegółowej dokumentacji medycznej.
Może natomiast przekazać informacje istotne dla pracy, na przykład dotyczące możliwości wykonywania określonych obowiązków, potrzebnych dostosowań oraz przewidywanego okresu niezdolności do pracy.
Czy Huisarts wystawia holenderskie L4?
Holenderski system nie działa tak jak polski system zwolnień lekarskich.
Twój huisarts zajmuje się leczeniem. Kwestie zdolności do wykonywania pracy i reintegracji należą przede wszystkim do bedrijfsarts.
Masz grypę i nie jesteś w stanie pracować.
Nie idziesz do huisarts wyłącznie po „kartkę dla szefa”. Zgłaszasz chorobę pracodawcy zgodnie z firmową procedurą. Jeżeli będzie to potrzebne, pracodawca lub arbodienst uruchomi dalszą procedurę z bedrijfsarts.
Kto płaci wynagrodzenie podczas choroby?
Jeżeli pozostajesz zatrudniony na umowie o pracę, pracodawca co do zasady kontynuuje wypłatę wynagrodzenia podczas choroby.
Ustawowe minimum to zasadniczo:
- co najmniej 70% wynagrodzenia w pierwszym roku choroby,
- co najmniej 70% wynagrodzenia w drugim roku choroby.
W pierwszym roku wypłata jest co do zasady uzupełniana co najmniej do obowiązującego minimumloon. W drugim roku taki obowiązek uzupełnienia do minimumloon już nie obowiązuje.
Twoja umowa lub CAO może przewidywać korzystniejsze warunki, na przykład wyższy procent wynagrodzenia.
Jak długo pracodawca płaci za chorobę?
Przy trwającym stosunku pracy obowiązek wypłaty wynagrodzenia może trwać maksymalnie 104 tygodnie, czyli 2 lata.
W tym okresie pracownik i pracodawca mają również obowiązki związane z reintegracją, czyli bezpiecznym powrotem do pracy.
Czy pierwsze dni choroby mogą być niepłatne?
Tak, ale nie automatycznie.
W umowie o pracę lub CAO mogą być zapisane wachtdagen, czyli dni oczekiwania. Maksymalnie mogą to być pierwsze dwa dni choroby.
Jeżeli nie ma podstawy do zastosowania wachtdagen, pracodawca nie może po prostu sam zdecydować, że pierwsze dwa dni każdej choroby są bezpłatne.
Ponowna choroba w ciągu 4 tygodni
Jeżeli wrócisz do pracy, a następnie zachorujesz ponownie w ciągu mniej niż 4 tygodni, okresy choroby mogą być traktowane jako jeden okres chorobowy.
Ma to znaczenie między innymi przy obliczaniu okresu maksymalnych 2 lat wypłaty wynagrodzenia.
Mam umowę tymczasową – co się stanie?
Przy tijdelijke arbeidsovereenkomst pracodawca również wypłaca wynagrodzenie podczas choroby zgodnie z obowiązującymi zasadami, dopóki trwa umowa.
Jeżeli umowa kończy się w czasie choroby, pracodawca nie musi kontynuować wypłaty wynagrodzenia po zakończeniu umowy.
W takiej sytuacji możesz mieć prawo do Ziektewet-uitkering z UWV.
Pracuję przez agencję – Uitzendbureau
W przypadku pracowników agencyjnych zasady zależą między innymi od rodzaju umowy i obowiązującego CAO.
zgłoś chorobę jak najszybciej zgodnie z procedurą zarówno agencji, jak i firmy, w której wykonujesz pracę.
Nie zakładaj, że zgłoszenie choroby tylko brygadziście automatycznie dotrze do uitzendbureau.
Czy agencja może zakończyć umowę, bo zachorowałem?
Nie ma jednej odpowiedzi dla wszystkich pracowników agencyjnych. Znaczenie ma treść umowy, zastosowanie uitzendbeding oraz obowiązujące CAO.
UWV wskazuje, że w określonych sytuacjach agencja nadal wypłaca wynagrodzenie do końca umowy, a po jej zakończeniu zgłasza pracownika do Ziektewet.
Dlatego po ziekmelding sprawdź dokładnie status swojej umowy i informacje otrzymane od uitzendbureau.
Co to jest Ziektewet?
Ziektewet (ZW) to świadczenie chorobowe wypłacane przez UWV w określonych sytuacjach.
Może mieć zastosowanie między innymi wtedy, gdy jesteś chory, ale nie masz już pracodawcy zobowiązanego do dalszego wypłacania pensji.
Standardowa Ziektewet-uitkering wynosi zazwyczaj 70% dagloon, z uwzględnieniem ustawowego maximumdagloon.
Kto zgłasza chorobę do UWV?
Jeżeli nadal masz pracodawcę, w sytuacjach wymagających zgłoszenia do UWV zazwyczaj odpowiednie formalności wykonuje pracodawca.
Jeżeli nie masz pracodawcy i znajdujesz się w sytuacji objętej Ziektewet, obowiązek zgłoszenia może spoczywać na Tobie.
Dlatego po zakończeniu umowy podczas choroby sprawdź w Mijn UWV, czy ziekmelding została prawidłowo przekazana.
Co jeśli zachoruję krótko po zakończeniu pracy?
W określonych sytuacjach Ziektewet może mieć zastosowanie również, gdy zachorujesz krótko po zakończeniu zatrudnienia.
Nie ignoruj takiej sytuacji. Skontaktuj się z UWV i sprawdź, czy masz prawo do świadczenia oraz jaki termin zgłoszenia obowiązuje w Twoim przypadku.
Pracuję na oproepcontract
W przypadku pracownika na wezwanie (oproepkracht) prawo do wynagrodzenia podczas choroby zależy między innymi od rodzaju umowy i tego, czy trwa okres, na który zostałeś wezwany do pracy.
W niektórych sytuacjach wynagrodzenie wypłaca pracodawca, a w innych po zakończeniu stosunku pracy może powstać prawo do Ziektewet.
Długotrwała choroba i Re-integratie
Jeżeli choroba trwa dłużej, pracownik i pracodawca mają obowiązek współpracować przy powrocie do pracy.
Proces ten nazywa się re-integratie.
Może obejmować na przykład:
- kontakt z bedrijfsarts,
- ocenę możliwości wykonywania pracy,
- czasowo zmienione obowiązki,
- mniejszą liczbę godzin,
- dostosowanie stanowiska pracy,
- stopniowy powrót do pracy.
Czy podczas choroby muszę odbierać telefon?
Podczas choroby nadal obowiązują zasady dotyczące kontaktu i reintegracji określone w verzuimprotocol.
Nie oznacza to, że musisz cały dzień siedzieć przy telefonie, ale powinieneś być osiągalny zgodnie z rozsądnymi zasadami obowiązującymi w firmie i współpracować przy procesie reintegracji.
Czy mogę wyjść z domu podczas choroby?
Samo zgłoszenie choroby nie oznacza automatycznie zakazu wychodzenia z domu.
Najważniejsze jest, aby nie utrudniać leczenia i powrotu do pracy oraz przestrzegać uzasadnionych zasad dotyczących kontroli i reintegracji.
Czy mogę wyjechać za granicę podczas choroby?
Jeżeli planujesz wyjazd podczas trwającej choroby, nie zakładaj, że możesz po prostu wyjechać bez poinformowania pracodawcy lub instytucji prowadzącej Twoją sprawę.
Wyjazd nie powinien utrudniać leczenia, kontroli ani reintegracji. Sprawdź zasady u pracodawcy, bedrijfsarts lub UWV, zależnie od swojej sytuacji.
Powrót do pracy – Betermelding
Kiedy jesteś ponownie zdolny do pracy, zgłoś to zgodnie z procedurą firmy.
Nazywa się to betermelding.
Nie zakładaj, że pracodawca sam będzie wiedział, że następnego dnia wracasz.
Pracodawca nie wierzy, że jestem chory
Ocena medyczna nie należy do przełożonego. W przypadku wątpliwości w proces może zostać zaangażowany bedrijfsarts.
Jeżeli powstaje spór dotyczący choroby lub reintegracji, w określonych sytuacjach można zwrócić się do UWV o deskundigenoordeel.
Nie zgadzam się z Bedrijfsarts
W określonych sytuacjach pracownik może poprosić o second opinion innego bedrijfsarts.
Przy sporze dotyczącym zdolności do pracy lub reintegracji możliwe jest również deskundigenoordeel UWV.
Czy pracodawca może mnie zwolnić podczas choroby?
Podczas pierwszych 2 lat choroby pracownik jest co do zasady chroniony przed wypowiedzeniem z powodu choroby.
Nie oznacza to jednak absolutnego zakazu zakończenia zatrudnienia w każdej możliwej sytuacji. Inne zasady mogą mieć znaczenie na przykład przy końcu umowy terminowej lub w szczególnych okolicznościach przewidzianych prawem.
Jeżeli podczas choroby dostaniesz dokument dotyczący rozwiązania umowy, vaststellingsovereenkomst albo prośbę o podpisanie rezygnacji, nie podpisuj go automatycznie. Najpierw sprawdź skutki prawne.
Najczęstsze błędy przy Ziekmelding
- niezgłoszenie choroby przed rozpoczęciem zmiany,
- zgłoszenie choroby tylko koledze z pracy,
- brak kontaktu z agencją pracy,
- podawanie pracodawcy niepotrzebnych szczegółów medycznych,
- zakładanie, że huisarts musi wystawić „L4”,
- ignorowanie wiadomości od arbodienst lub bedrijfsarts,
- brak współpracy przy reintegracji,
- brak sprawdzenia CAO i wachtdagen,
- brak sprawdzenia Mijn UWV po zakończeniu umowy podczas choroby.
Szybka ściąga
| Sytuacja | Co zrobić? |
|---|---|
| Nie możesz pracować z powodu choroby | Zrób ziekmelding zgodnie z procedurą firmy |
| Pracujesz przez agencję | Zgłoś chorobę zgodnie z procedurą agencji i firmy, w której pracujesz |
| Szef pyta o diagnozę | Nie masz obowiązku podawać diagnozy |
| Potrzebna ocena zdolności do pracy | Bedrijfsarts |
| Standardowe minimum wypłaty | Co najmniej 70% według ustawowych zasad; CAO może przewidywać więcej |
| Maksymalny okres wypłaty przez pracodawcę | 104 tygodnie przy trwającym stosunku pracy |
| Umowa kończy się podczas choroby | Sprawdź prawo do Ziektewet z UWV |
| Wracasz do zdrowia | Zrób betermelding zgodnie z procedurą firmy |
Mini słownik
- Ziek – chory
- Ziekmelding – zgłoszenie choroby
- Ziekmelden – zgłosić chorobę
- Betermelding – zgłoszenie powrotu do zdrowia
- Verzuim – absencja chorobowa
- Verzuimprotocol – procedura dotycząca nieobecności chorobowej
- Bedrijfsarts – lekarz medycyny pracy
- Arbodienst – służba medycyny pracy
- Re-integratie – proces powrotu do pracy
- Wachtdagen – dni oczekiwania bez wynagrodzenia, jeśli przewiduje je umowa lub CAO
- Ziektewet – ustawa/system świadczeń chorobowych
- Ziektewet-uitkering – świadczenie chorobowe UWV
- Dagloon – dzienna podstawa używana do obliczenia świadczenia
- Deskundigenoordeel – niezależna ocena UWV w sporze dotyczącym pracy i choroby
Podsumowanie
Jeżeli zachorujesz w Holandii, przede wszystkim wykonaj ziekmelding zgodnie z procedurą pracodawcy. Nie musisz przekazywać szefowi swojej diagnozy i zwykle nie potrzebujesz zaświadczenia od huisarts na wzór polskiego L4.
Przy trwającym stosunku pracy pracodawca co do zasady wypłaca co najmniej 70% wynagrodzenia podczas choroby, maksymalnie przez 104 tygodnie, przy czym CAO lub umowa mogą przewidywać korzystniejsze warunki.
Jeżeli pracujesz przez agencję albo Twoja umowa kończy się podczas choroby, sprawdź dokładnie swoją sytuację, ponieważ może pojawić się prawo do Ziektewet-uitkering z UWV.
Aktualizacja: 2026.
Źródła: Rijksoverheid, UWV i Arboportaal.
Materiał ma charakter informacyjny. Dokładne zasady wynagrodzenia
i zgłaszania choroby sprawdź również w swojej umowie, CAO
i verzuimprotocol pracodawcy.